Wat is een GACS-rapport?
Een GACS-rapport is een onafhankelijke beoordeling van het gebouwautomatiserings- en controlesysteem (GACS) van een utiliteitsgebouw. Het rapport stelt vast of het gebouw onder de GACS-plicht valt, toetst of het systeem de drie wettelijke functies vervult, en beschrijft wat er moet gebeuren als dat niet zo is.
De GACS-plicht geldt sinds 1 januari 2026 voor utiliteitsgebouwen met een verwarmings- of koelsysteem van meer dan 290 kW, en is vastgelegd in het Besluit bouwwerken leefomgeving. De wet schrijft geen merk of type systeem voor, maar wel wat het moet kunnen. Een gebouwbeheersysteem (GBS) hebben is daarom niet genoeg: het gaat erom of het systeem aantoonbaar meet, vergelijkt en signaleert. Lees ook het verschil tussen een GBS en een GACS.
Wanneer heeft u een GACS-rapport nodig?
- Uw gebouw valt (waarschijnlijk) onder de plicht en u wilt weten of het voldoet, of kunnen aantonen dát het voldoet.
- De omgevingsdienst vraagt ernaar, bijvoorbeeld bij een controle of na een melding.
- U koopt, verkoopt of verhuurt een gebouw en wilt weten wat er aan de installaties moet gebeuren.
- Het GBS wordt vervangen of uitgebreid en u wilt vooraf weten welke functies ontbreken.
- U beheert meerdere gebouwen en wilt per gebouw een onderbouwde status. Zie dan ook Portfolio & monitoring.
Weet u nog niet of de plicht geldt? Begin dan met de gratis plichtcheck. Meer over de regels leest u in GACS-verplichting 2026.
Wat staat er in het GACS-rapport?
Elk GACS-rapport van Enerport heeft dezelfde opbouw, zodat eigenaar, beheerder en toezichthouder snel vinden wat ze zoeken.
- Samenvatting. Plichtig ja of nee, de status per functie en de belangrijkste verbeterpunten op één pagina.
- Gebouw en installaties. Gebruik, oppervlak, en een overzicht van de verwarmings-, koel-, ventilatie- en tapwaterinstallaties met hun vermogens.
- Plichtbepaling. Hoe het nominaal vermogen per systeem is bepaald (typeplaten, cascades, systeemgrenzen) en of de grens van 290 kW wordt overschreden.
- Toets aan de drie functies. Monitoren en vastleggen, vergelijken en signaleren, en communiceren met installaties. Per functie de bevinding, het bewijs en de status.
- Klasse-indicatie. Een indicatie van de GACS-klasse (A tot en met D) volgens NEN-EN-ISO 52120, en welke klasse haalbaar is.
- Verbeterplan. Concrete maatregelen met prioriteit, wie ze kan uitvoeren en wat ze opleveren voor de GACS-plicht.
- Bijlagen. Foto's van typeplaten, schermafdrukken uit het GBS, trenddata en de lijst met geraadpleegde documenten.
Zo ziet de toets in hoofdstuk 4 eruit:
| Eis | Bevinding | Status |
|---|---|---|
| Energiegebruik continu meten en vastleggen | Kwartierwaarden gas en elektra, 36 maanden opgeslagen | Conform |
| Prestaties vergelijken (benchmark) | Geen referentie of streefwaarde ingesteld | Niet conform |
| Efficiëntieverlies signaleren aan beheerder | Alarmen bestaan, maar staan deels uit | Deels conform |
| Communicatie met installaties | Ketels via BACnet/IP, koelmachine niet gekoppeld | Deels conform |
Voorbeeld op basis van een fictief kantoorgebouw.
Hoe komt het rapport tot stand?
- Gratis plichtcheck en offerte. In een kort gesprek bepalen we of de plicht waarschijnlijk geldt en welke omvang past. U krijgt een vaste prijs.
- Gegevens verzamelen. U stuurt wat er is: installatieoverzicht, onderhoudsrapporten, toegang tot het GBS. Onze checklist helpt daarbij.
- Inspectie op locatie en in het GBS. We nemen typeplaten en systeemgrenzen op, lopen de regeltechniek na en kijken in het GBS naar meetdata, trends en alarmen.
- Rapport en toelichting. U ontvangt het GACS-rapport en we lopen de bevindingen samen door.
- Verbeteren en hercontrole. Desgewenst begeleiden we de uitvoering en controleren we daarna opnieuw.
Wie gebruikt het rapport?
Het rapport is geschreven in gewone taal, met de technische onderbouwing in de bijlagen. Daardoor kan iedereen ermee verder:
- Eigenaar: weet of het gebouw voldoet en welke investering nodig is.
- Beheerder of facility manager: krijgt een concrete lijst met verbeterpunten.
- Installateur of GBS-leverancier: weet precies wat er aangepast moet worden.
- Omgevingsdienst: ziet hoe het gebouw ervoor staat en welke stappen er gezet worden. De opbouw sluit aan op de uitleg van IPLO.
Wat kost een GACS-rapport?
Een GACS-inspectie met rapport heeft bij Enerport een vaste prijs per gebouwgrootte. Reistijd binnen Zuid-Holland is inbegrepen.
| Gebouw | Prijs (excl. btw) |
|---|---|
| Inspectie S · tot 2.500 m² | € 1.495 |
| Inspectie M · 2.500 tot 10.000 m² | € 2.250 |
| Inspectie L · meer dan 10.000 m² | vanaf € 3.250 |
| Hercontrole na verbeteringen | € 695 |
Welke factoren de prijs bepalen, leest u in het artikel over de kosten van een GACS-rapport. Alle diensten staan op de pagina Tarieven.
Weet u nog niet of uw gebouw plichtig is? Doe eerst de gratis plichtcheck. Dan weet u binnen een paar minuten of een GACS-rapport nodig is.
Start de plichtcheckVeelgestelde vragen over het GACS-rapport
Is een GACS-rapport verplicht?
Nee, de wet verplicht het systeem, niet het rapport. Voor de GACS-plicht bestaat geen voorgeschreven keuring of certificaat. Een onafhankelijk rapport is wel de duidelijkste manier om aan te tonen dat uw systeem de drie functies vervult.
Is een GACS-rapport hetzelfde als een GACS-keuring of certificaat?
Nee. Er bestaat geen officiële GACS-keuring. Partijen gebruiken verschillende namen, zoals scan, keuring of inspectie. Let vooral op wat er getoetst wordt: alleen of er een GBS is, of ook of het de drie functies aantoonbaar vervult.
Wat is het verschil tussen een GACS Quickscan en een GACS-rapport?
Een Quickscan geeft op basis van uw documenten een eerste indicatie van plicht en status. Het GACS-rapport is de volledige toets: met inspectie, bewijs uit het GBS, klasse-indicatie en verbeterplan.
Wat heeft u van mij nodig?
Een installatieoverzicht of onderhoudsrapporten, toegang tot de technische ruimtes en bij voorkeur toegang tot het GBS. Ontbreekt er iets, dan nemen we het op locatie op.
Kan het rapport gedeeld worden met de omgevingsdienst?
Ja. Het rapport is zo opgebouwd dat u het kunt delen met eigenaar, beheerder, installateur of toezichthouder.